Ga naarhoofdnavigatie, zoekvak of decontent

Wat beleggers kunnen leren van het fipronil-schandaal

“Zijn biologische bedrijven nog wel betrouwbaar?”

08-09-2017 |

Fipronil 289x193De fipronil-affaire had op de beurs vrijwel geen effect. Geen relevant onderwerp dus voor de belegger? Integendeel. “Het schandaal leidt tot lastige vragen voor beleggers in de biologische sector,” zegt Albert van Zadelhoff, directeur Triodos Bank Private Banking.

Om welke vragen gaat het dan?

“Vooropgesteld: er zijn geen beursgenoteerde biologische eierproducenten. Het fipronil-schandaal is dus niet in directe zin van belang voor beleggers in beursgenoteerde bedrijven. Maar de affaire roept wel de bredere vraag op hoe je als belegger eigenlijk weet of je je geld in betrouwbare bedrijven steekt. Dat het bestrijdingsmiddel fipronil ook in biologische eieren is aangetroffen, was voor veel mensen een verrassing. Ook voor ons. Je wilt er automatisch vanuit kunnen gaan dat biologisch voedsel gezond is en dat het toezicht in de sector goed werkt. Maar ineens bleek in sommige biologische eieren een giftige stof te zitten. Hoe kan dat? Zijn biologische bedrijven nog wel betrouwbaar?”

En?

“Op de vraag naar de betrouwbaarheid is het antwoord volmondig ‘ja’. De biologische sector bestaat uit serieuze ondernemers die verantwoordelijk werken en gezond voedsel willen produceren. Maar betrouwbaarheid is geen onwrikbaar en onveranderlijk feit. Je moet het als sector en als bedrijf verdienen, elke dag weer. In dit kader is het, ook voor de belegger, interessant om te constateren dat er in de biologische sector sprake is van een behoorlijke schaalvergroting. Die kan effect hebben op het vertrouwen in bedrijven. Want verwateren de oude idealen en principes niet als een kleine producent in de loop van de jaren uitgroeit tot een grote speler? Staat een groot bedrijf niet te ver af van de consument, waardoor het misschien sneller geneigd is om de bochten af te snijden? Schaalvergroting kan weliswaar in sommige gevallen een goed verdedigbare strategie zijn. Bijvoorbeeld in de eiersector waar de winstmarges van producenten al jaren onder druk staan en schaalvergroting bedrijfseconomisch noodzakelijk is. Maar het is voor de belegger wel van belang dat hij ook – of júist – van een groot bedrijf weet ‘dat het goed zit’.”

Hoe weet je dat als belegger?

“Door beursgenoteerde bedrijven streng en regelmatig te beoordelen. En daarbij ook een intensieve dialoog aan te gaan over doelstellingen, beleid en intenties van de ondernemers die zijn geselecteerd. Veel investeerders beoordelen bedrijven weliswaar grondig, maar niet ieder beleggingsfonds steekt energie in een invloedrijke dialoog. Triodos Bank doet dat wel. Zeker als een beursgenoteerd bedrijf op een gegeven moment wordt overgenomen door een andere partij, is het belangrijk om het geheel opnieuw tegen het licht te houden. Want je wilt weten of de overnemende partij wel dezelfde principes en uitgangspunten heeft.”

Steeds meer mensen eten biologisch, en de omzet van de sector stijgt. Groeit de biologische sector niet te snel, met als gevolg een verwatering van uitgangspunten?

“Dat denk ik niet. De biologische sector bestaat over het algemeen uit stevige bedrijven die werken vanuit de juiste intentie. Bovendien is er goed georganiseerde controle op de biologische regels, en bestaat er een certificeringssysteem dat de biologische kwaliteit garandeert. Toch leidt de groei van de sector tot interessante vragen, ook vanuit het perspectief van de belegger. In Nederland komt het grootste deel van de groei in de verkoop van biologische producten op conto van supermarkten. Hun macht in de hele productieketen neemt dus toe. Supermarkten sturen sterk op prijs, en streven ernaar om hun producten zo goedkoop mogelijk in te kopen. Producenten kunnen daardoor in de knel komen, want hun winstmarges nemen af. Ik ken geen concrete gevallen waar deze druk heeft geleid tot soepeler omgaan met de regels, maar het prijsmechanisme van supermarkten onderstreept alleen maar het belang van goed toezicht in de sector. En het betekent ook dat iemand die belegt in een supermarktketen extra kritisch moet zijn op de vraag waar zijn mooie rendement eigenlijk vandaan komt. Gaat de werkwijze van de supermarkt niet ten koste van de inkomenspositie van boeren en andere voedselproducenten? En is sturen op prijs eigenlijk wel duurzaam?” 

De fipronil-affaire speelde bij eierproducenten, en niet bij andere partijen in de keten. Was het niet gewoon een incident dat op zichzelf niet zo veel zegt over de biologische of reguliere voedingssector als geheel?

“Dat klopt. De gevolgen voor de betrokken eierproducenten zijn weliswaar ernstig, maar we kunnen tegelijkertijd constateren dat de affaire geen effect heeft op de hele sector. Winkeliers en supermarkten reageerden afgelopen zomer snel en adequaat. Door het schap met eieren in de winkel tijdelijk leeg te halen, bleef het consumentenvertrouwen in het zelfregulerende vermogen van de voedingssector onaangetast.”

Tekst: Tobias Reijngoud

 

Meer van De visie van Albert van Zadelhoff:

De visie van Albert van Zadelhoff

Wat betekent dit voor uw beleggingsportefeuille?

Waarom bedrijven steeds rijker worden maar hun medewerkers niet

"De economische macht van grote bedrijven neemt toe"

5 vragen over duurzaam beleggen in de kledingindustrie

"Kunnen grote modebedrijven de sector veranderen?"

4 vragen over isolationisme

en het effect op duurzaam beleggen.

Beleggingsklimaat augustus 2017

Net als in juli presteerden de aandelenmarkten matig. Met uitzondering van de opkomende markten daalden de beurzen.

Actuele rendementen

De waarde van de modelportefeuille aandelen daalde in augustus met 2,0%.