Ga naarhoofdnavigatie, zoekvak of decontent

10 jaar financiering van kunst en cultuur

07-11-2016 | Op de tiende verjaardag van het Triodos Cultuurfonds bespreekt fondsmanager Eric Holterhues de impact die financiering heeft op de culturele gemeenschap en de belangstelling van beleggers. We gaan samen terug in onze herinnering voor een bezoek aan twee verschillende projecten in de portefeuille van het fonds.

Eye artikel

“Is dat geen mooi gezicht?” Eric Holterhues wijst naar het EYE Filmmuseum in Amsterdam. Het EYE, een opvallend iconisch wit gebouw met een futuristisch design, verwelkomde jaarlijks 750.000 filmliefhebbers van over de hele wereld. "EYE is een van de recente investeringen van Triodos Cultuurfonds", legt Holterhues uit, die vanaf het begin betrokken is geweest bij het fonds en er in 2011 manager van werd. Het EYE toont het beste van de filmgeschiedenis – vaak in onlangs gerestaureerde versies. Het vertoont ook nieuwe onafhankelijke releases, organiseert speciale avonden gewijd aan experimentele film en fungeert als een nationaal filmarchief.

De kunst van het financieren van cultuur

Deze maand november viert het Triodos Cultuurfonds zijn tiende verjaardag. Eric Holterhues neemt ons ter ere hiervan mee op reis naar enkele projecten die door Triodos Cultuurfonds zijn gefinancierd. Vanuit het EYE gaan we naar een van de kleinere investeringen in de portefeuille. In de trein naar Weesp voor een bezoek aan Het Domijn – een cultureel samenwerkingsverband waar kunstenaars betaalbare werkruimtes kunnen huren – vertelt Holterhues enthousiast over de afgelopen paar jaren. "De financiering van kunst en cultuur is in de afgelopen jaren veranderd, vooral toen de overheid op subsidies begon te bezuinigen. Kunstenaars en culturele instellingen moesten op zoek naar extra bronnen van financiering. Ik denk dat de sector daar goed in is geslaagd en ik ben er trots op dat Triodos Cultuurfonds daarin een actieve rol heeft gespeeld."

Triodos Cultuurfonds verstrekt leningen aan culturele ondernemers, die ze gebruiken om te investeren in bijvoorbeeld een gebouw, de renovatie van een gebouw, of diversificatie van inkomstenbronnen – bijvoorbeeld een museum dat een cafe uitbaat of de installatie van zonnepanelen om de bedrijfskosten te verlagen. Kunst en cultuur spelen een belangrijke rol in elke samenleving. Ze zetten aan tot denken en discussie en dragen als zodanig niet alleen bij aan de cohesie en het welzijn van de samenleving als geheel, maar ook aan de persoonlijke ontwikkeling van individuen. "De missie van Triodos Cultuurfonds is dan ook om een gezonde, veerkrachtige culturele sector in Nederland te stimuleren en te ondersteunen door het verstrekken van leningen aan culturele ondernemers en het versterken van de financiële basis van de sector," aldus Holterhues.

Het karakter van Triodos Cultuurfonds is in de loop der tijd enigszins veranderd. Holterhues legt het uit: "In het begin bood het fonds laagrentende leningen, die door de fiscale stimuleringsmaatregelen van de Nederlandse overheid mogelijk werden gemaakt. Toen deze regeling in 2012 werd afgeschaft, hebben we ons blikveld verbreed en zijn we begonnen met het aanbieden van leningen die iets minder risico-mijdend zijn.

De leningen die wij bieden worden ondersteund door een (semi-) overheidsgarantie, hypotheek of andere zekerheden. Een goed voorbeeld van een lening van deze categorie is debatcentrum De Balie in Amsterdam, waar Triodos medefinancier was van de renovatie van een gehuurd gebouw. Met dit soort leningen gaan we voorbij het punt waar banken gewoonlijk stoppen. Onder bepaalde voorwaarden kan Triodos Cultuurfonds ook leningen zonder enige garantie verstrekken."

Een multi-culturele portfolio

Ondertussen zijn we in Weesp aangekomen. "Als we naar onze portfolio kijken is Het Domijn een van onze kleinere en minder bekende investeringen," zegt Holterhues, "maar deze is net zo belangrijk als de meer in het oog springende investeringen. Het is een unieke plek, die ruimte biedt aan creatieve mensen, ieder met zijn of haar eigen artistieke discipline. Variërend van kunstenaars en ambachtslieden tot meubelmakers en schrijvers. In 2014 financierden we de aankoop en renovatie van de gebouwen en in 2015 de aanschaf van zonnepanelen. Op deze manier heeft Triodos Cultuurfonds een dubbele invloed: Het Domijn bespaart op de energiekosten en verlaagt tegelijkertijd de uitstoot van CO₂ door duurzame energie op te wekken."

De portfolio van Triodos Cultuurfonds omvat niet alleen ruimtes voor kunstenaars en musea, maar ook individuele kunstenaars, theaters en andere culturele instellingen. Een voorbeeld van een individuele kunstenaar is Marije Vogelzang, een eetontwerpster die zich richt op de bezigheid eten en de culturele en educatieve componenten ervan. Holterhues is trots op zijn gediversifieerde portfolio.

"We bepalen natuurlijk niet wat cultuur is en wat niet. We hebben geen strikte definitie en investeren in het grote en het kleine, het bekende en het minder bekende, in het hele land. Het maakt geen verschil of een kunstenaar of instelling internationale, nationale of alleen lokale aantrekkingskracht heeft. Wij eisen een goed businessplan en voeren de gebruikelijke due diligence en risicoanalyse uit en analyseren de maatschappelijke en culturele impact van een project."

De aantrekkelijkheid van de investering

Nu komen we bij wat Holterhues denkt dat zijn fonds interessant maakt voor beleggers. "We bieden een gespreide vastrentende portfolio met beleggingen die aantrekkelijk zijn voor elke belegger met een gematigd risicoprofiel en een langetermijnhorizon, die kunst en cultuur een warm hart toedraagt. Iemand die een positief effect wil bereiken met zijn geld en tegelijkertijd een redelijk rendement wenst. In de afgelopen vijf jaar hadden we een gemiddeld jaarlijks rendement van 2,1%." Toch erkent hij dat, hoewel er veel is bereikt in de afgelopen tien jaar, investeren in kunst en cultuur nog nauwelijks als mainstream kan worden beschouwd. "In die zin is uniek zijn in de wereld zowel een sterk als een zwak punt. We hebben bewezen levensvatbaar te zijn – sinds de start van het fonds hebben we een solide portfolio gehad – en we hebben duidelijk aangetoond dat we voldoen aan een behoefte, zowel aan de kant van de deelneming als aan de kant van de investeerder. In de komende tien jaar gaan we er een schepje bovenop gooien en de groei van het fonds versnellen.

 

Beleggingsklimaat oktober 2016

De modelportefeuille aandelen daalde in oktober met 1,9% en bleef daarmee flink achter bij de wereldwijde benchmark MSCI All Countries, die met 0,8% steeg.

Duurzame koploper: Hasbro

Private Banking kiest de meest duurzame bedrijven om in te beleggen. Deze maand meer over Hasbro, deze Amerikaanse producent van speelgoed is bekend van Transformers, My Little Pony en Disney Princess.

Welzijn buiten de boerderij

Dierenwelzijn is niet alleen een belangrijk thema voor bedrijven in de voedingsmiddelenindustrie. Het is ook zeer relevant voor fabrikanten van cosmetica, medicijnen, huishoudelijke producten, kleding en accessoires.