Van wie is Triodos Bank eigenlijk?

Verbonden met de bank

Achtergrond

Triodos Bank werd op 30 juni 1980 opgericht. Een belangrijke vraag voor de oprichters was: van wie is de bank eigenlijk? Is ze van spaarders, van aandeelhouders, van de samenleving?

Triodos Bank financiert initiatieven die bijdragen aan de kwaliteit van leven en die een positieve verandering in de samenleving in gang zetten. Door het spaargeld dat mensen aan de bank toevertrouwen, worden leningen mogelijk gemaakt aan inspirerende ondernemers en vernieuwende projecten. En sinds een aantal jaar worden hypotheken verstrekt aan particulieren die hun woning energiezuiniger willen maken of al een energiezuinige woning hebben.

“Om geld uit te kunnen lenen, heeft een bank een financiële buffer nodig”, zegt de voorzitter van de Raad van Bestuur, Peter Blom. Peter Blom: “Die kapitaalbuffer bestaat bij Triodos Bank niet uit gewone aandelen, maar uit certificaten van aandelen. We betrekken de certificaathouders intensief bij de bank en tegelijkertijd wordt door de structuur de onafhankelijkheid van de bank gegarandeerd en haar missie verankerd.”

Triodos Bank werd 38 jaar geleden opgericht. Een belangrijke vraag voor de oprichters was: van wie is de bank eigenlijk? Is ze van spaarders, van aandeelhouders, van de samenleving? Of is de bank onafhankelijk en ‘van zichzelf’? “Bij de oprichting is voor die laatste optie gekozen”, vertelt Peter Blom.

Onafhankelijke bank

“Triodos Bank is opgericht om duurzame ontwikkeling te financieren. Om ervoor te zorgen dat van die doelstelling niet wordt afgeweken, is het essentieel dat de bank onafhankelijk blijft. Zodanig dat niemand de bank kan dwingen om het roer om te gooien en andere doelen na te streven.”

Peter Blom
Links: Peter Blom, directeur Triodos Bank. Rechts: Josephine de Zwaan, voorzitter van het bestuur Stichting Administratiekantoor Aandelen Triodos Bank (SAAT).

Toch kan ook een onafhankelijke bank niet zonder kapitaal”, zegt Blom. “Het geld dat Triodos Bank uitzet in de vorm van leningen, komt primair van de mensen die hun spaargeld aan de bank toevertrouwen. Zonder echt risico te willen lopen. En daarom heeft de bank een stevige kapitaalbuffer nodig. Die buffer is onder meer nodig voor het opvangen van tegenvallers, zoals wanneer een ondernemer zijn lening niet kan terugbetalen. Zonder een buffer van kapitaal zou de bank geen krediet kunnen verlenen en dus geen vernieuwende bedrijven en projecten kunnen financieren.

Certificaten van aandelen

Op dit moment heeft Triodos Bank ongeveer 40.000 certificaathouders. Meer dan 80% van het kapitaal in de vorm van certificaten van aandelen is in het bezit van particulieren. In principe kan iedereen certificaathouder worden. Naast particulieren, is ook een aantal instellingen in het bezit van certificaten van aandelen. Het aantal certificaten dat één persoon of organisatie in bezit kan hebben, is maximaal 10% van het totale kapitaal.

We willen dat de bank haar missie realiseert. Dat vertaalt zich onder meer in een maatschappelijk rendement voor onze certificaathouders.
Josephine de Zwaan, voorzitter van het SAAT-bestuur

Dit gespreide bezit draagt bij aan de onafhankelijke positie van de bank. Die onafhankelijkheid wordt bovendien aanzienlijk versterkt doordat het aantal stemmen dat één certificaathouder kan uitbrengen is gemaximeerd tot 1.000. Boven de 1.000 certificaten krijgt een certificaathouder geen extra stemrecht. Blom: “Certificaathouders delen in de winst en in een eventueel verlies van de bank, net als gewone aandeelhouders.

Het stemrecht dat hoort bij een normaal aandeel wordt bij Triodos Bank uitgeoefend door de Stichting Administratiekantoor Aandelen Triodos Bank (SAAT). Het bestuur van SAAT wordt benoemd door de certificaathouders en vervult een belangrijke rol in de structuur van de bank. “Als bestuur laten we ons leiden door de belangen van de certificaathouders, de belangen van de bank zelf en de missie”, vertelt Josephine de Zwaan, voorzitter van het SAAT-bestuur. “Uit de statuten van SAAT en het beleid dat daarop is gebaseerd, blijkt dat het gaat om deze drie dimensies.”

Infographic
Triodos Bank, SAAT en de certificaathouders waarborgen gezamenlijk de missie van de bank. Dit gebeurt door onderlinge verbinding. Triodos Bank legt verantwoording af aan haar enige aandeelhouder SAAT door het publiceren van het jaarverslag. SAAT legt op haar beurt weer verantwoording af aan de certificaathouders over de dialoog die zij als aandeelhouder met de bestuurders van de bank heeft gevoerd. SAAT heeft stemrecht op de jaarlijkse aandeelhoudersvergadering. De certificaathouders kiezen op hun beurt het SAAT-bestuur.

De Zwaan licht dit toe: “We willen dat de bank haar missie realiseert. Dat vertaalt zich onder meer in een maatschappelijk rendement voor onze certificaathouders. We noemen dat tegenwoordig ook wel impact. Worden er bijvoorbeeld voldoende nieuwe kredieten verstrekt aan duurzame projecten? Uiteraard gaat het ook om de continuïteit en de onafhankelijkheid van de bank. Daarin speelt het beleid van de Raad van Bestuur een belangrijke rol.

Niet alleen is een gezonde financiële huishouding een vereiste, maar een belangrijk aandachtspunt is bijvoorbeeld ook het personeelsbeleid. Wij spreken met de Raad van Bestuur regelmatig over de vraag of de bank voldoende blijft investeren in medewerkers om te borgen dat die verbonden zijn met de missie van de bank en de bank daarin kunnen vertegenwoordigen. Op de bijeenkomsten die wij als SAAT organiseren, blijkt steeds dat certificaathouders dit een belangrijk onderwerp vinden. Tenslotte beoordelen we ook of de financiële belangen van de certificaathouders gediend worden met het beleid van de bank.”

Inspirerende relaties

Josephine de Zwaan
Rechts: Josephine de Zwaan, voorzitter SAAT-bestuur.

Certificaathouders voelen zich intensief met de bank verbonden. Dat merkt Peter Blom ook op de klantendagen en bijeenkomsten van certificaathouders in de verschillende landen die Triodos Bank door het jaar heen organiseert. “Ze zijn enorm geïnteresseerd in de prestaties van de bank, niet zozeer in financiële termen maar meer in de vraag wat we concreet aan duurzame ontwikkeling realiseren. Ze vragen je het hemd van het lijf. Ik vind het altijd enorm inspirerende contacten.” Om de persoonlijke betrokkenheid te onderstrepen, staan de certificaten op naam.

Blom: “We kennen onze certificaathouders. We kunnen met ze in gesprek en er is sprake van een echte relatie. Dat is een belangrijk verschil met houders van ‘gewone’ aandelen, zeker als die op de beurs kunnen worden verhandeld. In dat laatste geval weet je eigenlijk niet wie de aandeelhouders van de bank zijn terwijl het wel de groep stakeholders is die de activiteiten van de bank met hun kapitaal überhaupt mogelijk maakt. Wij weten dat wel, en dat is heel positief.”

We willen geworteld zijn in de samenleving.
Peter Blom, directeur Triodos Bank

Veel certificaathouders van Triodos Bank gaan een langetermijnrelatie met de bank aan, zegt De Zwaan. “Juist omdat ze zich verbonden voelen met de missie, hebben we weinig certificaathouders die snel in- en uitstappen.”

Geworteld en gedragen

Zoals gezegd is het overgrote deel van de certificaten in bezit van particulieren. “Dat vinden we als Triodos Bank belangrijk”, zegt Blom. “We willen geworteld zijn in de samenleving. Die brede en diepe verbinding geeft aan dat ons werk wordt gedragen door een grote groep mensen.”

De wereld waarin Triodos Bank opereert, verandert. Blom: “Tot voor kort waren banken de enige instellingen die kredieten verstrekten aan ondernemers. Maar de laatste jaren ontstaan steeds meer andere vormen waarmee ondernemers geld kunnen aantrekken voor hun initiatief of onderneming. De bekendste daarvan is crowdfunding, waarbij ondernemers geld ophalen bij een grote groep burgers en bedrijven en zo hun projecten financieren.”

Dat soort nieuwe vormen is een prachtige aanvulling op de rol van banken, vindt Blom. “Het zijn ook manieren waarmee ondernemers zich verbinden met de samenleving. Net zoals Triodos Bank dat al heel lang doet.”

CERTIFICATEN VAN AANDELEN

BELEG IN TRIODOS BANK ZELF

Triodos Bank trekt geld aan van spaarders. Met dit geld worden leningen verstrekt aan duurzame ondernemers. Daarnaast heeft de bank eigen vermogen nodig om geld uit te kunnen lenen. Dit bestaat uit geld van mensen die investeren in de bank zelf, de certificaathouders.

Wilt u ook investeren in positieve verandering?
> Beleg dan in Triodos Bank zelf

Fotografie: Michiel Wijnbergh / Nacho García Peña
Tekst: Tobias Reijngoud

Dit artikel is oorspronkelijk gepubliceerd op 17 september 2015 en op 30 juni 2018 geüpdatet, waarbij de laatste ontwikkelingen en meest recente cijfers zijn meegenomen.

Blijf op de hoogte van al het nieuws over Triodos Bank

Ontvang onze nieuwsbrief in uw inbox

Schrijf u in

Gerelateerde artikelen