Volgens het rapport vormt de aanhoudende onderwaardering van kunst en cultuur een bedreiging, niet alleen voor de sector zelf, maar ook voor de bijdrage die zij levert aan andere sectoren en aan de brede welvaart in Nederland. Triodos Bank pleit daarom voor een structurele herwaardering van kunst en cultuur.

Hoewel discussies over kunst en cultuur vaak blijven steken bij cijfers over bezoekersaantallen en subsidies, is de echte waarde volgens Lambert de Pater, relatiemanager voor de kunst- en cultuursector bij Triodos Bank, veel breder. “Het risico is dat we kunst reduceren tot een luxeproduct, terwijl ze in werkelijkheid een levensader vormt voor verbeeldingskracht, innovatie en samenleven. Dit is hard nodig bij de grote uitdagingen waar we als samenleving momenteel voor staan. De sector creëert maatschappelijke waarde die ver uitstijgt boven wat in euro’s uit te drukken is. Kunst prikkelt, biedt nieuwe perspectieven en draagt bij aan welzijn en sociale cohesie.”

Daarnaast zijn culturele en creatieve ondernemers economisch van groot belang. De sector telt meer dan 120.000 banen, 139.000 zelfstandigen en is goed voor ruim 2,4% van het Nederlandse bbp. Indirect is de impact nog veel groter, met positieve effecten op innovatie, het vestigingsklimaat en de leefbaarheid van steden en dorpen.

Structurele onderwaardering bedreigt sector

Toch staat de financiële stabiliteit van de culturele sector onder toenemende druk door jarenlange bezuinigingen en een hardnekkige focus op directe rendementen, zo concludeerde onlangs ook de Raad voor Cultuur. Het cultuurbudget van de overheid ligt inmiddels onder het Europees gemiddelde. De teruggang in subsidies is niet opgevangen door giften, sponsoring of investeringen door particulieren.

De Raad voor Cultuur pleit terecht voor structurele verhoging van het cultuurbudget, maar Triodos Bank wijst op het belang van een bredere, duurzame financieringsmix: naast subsidies en privaat geefgeld moeten ook banken en andere kredietverstrekkers hun rol pakken in het verstrekken van leengeld. “Alleen zo ontstaat de investeringskracht en veerkracht die de sector nodig heeft”, aldus De Pater.

Aanbevelingen

  • Overheden: Herijk het cultuurbeleid, verhoog het budget structureel en benader cultuur als katalysator voor maatschappelijke transities.
  • Cultuursector: Maak maatschappelijke impact zichtbaar, werk samen en investeer in duurzame bedrijfsvoering en financiële geletterdheid.
  • Financiële instellingen: Vind manieren om de sector te financieren die passen bij de unieke, minder winst-gedreven aard van de sector en geef meer gewicht aan maatschappelijke impact.

Onze toekomst hangt niet af van eindeloze economische groei, maar van brede welvaart en een gezonde planeet. De culturele en creatieve sector zijn essentieel voor de verbeeldingskracht en verbinding die de samenleving nodig heeft, concludeert Triodos Bank.