Wereldwijde aandelenmarkten licht hoger ondanks hernieuwde volatiliteit
Wereldwijde aandelenmarkten lieten in het derde kwartaal in eurotermen een lichte stijging zien, ondanks aanzienlijke volatiliteit. In juli bleven de markten per saldo grotendeels stabiel, doordat hernieuwde vijandelijkheden tussen de VS en Iran, hogere olieprijzen, zorgen over de inflatie en twijfels over de houdbaarheid van de AI-boom op het sentiment drukten. In de eerste helft van augustus stegen de aandelenmarkten dankzij gunstige inflatiecijfers en positieve bedrijfsresultaten, met name van bedrijven die actief zijn op het gebied van AI. Vervolgens kwamen de markten onder druk te staan toen het conflict in het Midden-Oosten escaleerde en de langlopende rente opliep. In september zetten de koerswinsten gematigd door, gesteund door veerkrachtige economische cijfers. Per saldo sloten de aandelenmarkten het kwartaal af rond recordniveaus, ondanks het feit dat de olieprijs weer boven $ 100 per vat uitkwam.
Data wijst op brede groei
Indicatoren voor de economische activiteit wezen in het derde kwartaal op een brede versterking van de groei. In juli en augustus nam de bedrijvigheid in de belangrijkste ontwikkelde economieën toe. Zowel in de VS, de eurozone, het VK als Japan was sprake van economische groei. De industrie leverde aanvankelijk een belangrijke bijdrage aan de groei, terwijl ook de dienstensector verder aantrok. In september versnelde de groei verder, onder leiding van een sterke opleving van de Amerikaanse dienstensector en aanhoudende kracht in de industrie. In de eurozone nam de economische activiteit toe in het hoogste tempo sinds april 2023. Het VK bleef een gematigde groei vertonen, terwijl de groei in Japan tegen het einde van het kwartaal afzwakte.
Centrale banken verkrappen
Gedurende het kwartaal veranderde de toon van centrale banken. Waar de ECB, Fed en Bank of England (BoE) in juli de rente nog ongewijzigd lieten vanwege lagere inflatie en een afkoelende arbeidsmarkt, gingen zowel de ECB, Fed en Bank of Japan in september over tot een renteverhoging van 25 basispunten. De verhoging werd gemotiveerd vanuit een aanhoudende hoge inflatie, hogere energieprijzen en de veerkracht van de economie. Alleen de BoE hield de rente ongewijzigd maar gaf wel aan dat als de inflatie hoog blijft ook de BoE over zal gaan tot renteverhoging.
Obligatierentes stijgen flink
De rendementen op 10-jaars staatsobligaties zijn flink gestegen gedurende het kwartaal. In juli steeg de rente door een hernieuwde escalatie in het Midden-Oosten waardoor olieprijzen en de inflatieverwachtingen stegen. In augustus werd de rente verder omhooggedreven doordat de Straat van Hormuz gesloten bleef, Warsh een agressievere toon aansloeg op Jackson Hole en de zorgen toenamen over de houdbaarheid van de overheidsfinanciën en de flinke uitgifte van obligaties door de techsector. Veerkrachtige economische data dreef de rente in september naar hogere niveaus.
Inflatie blijft hoog
De wereldwijde schok in de energievoorziening door de oorlog tegen Iran heeft de inflatie doen oplopen. Zelfs wanneer de energieprijzen dalen zal het nog even duren voordat het inflatoire effect van de hogere prijzen weer zal afnemen. In de eurozone en het VK is de inflatiedruk extra voelbaar omdat zij netto-energie-importeurs zijn. In de VS was de inflatie al hoog en is de nieuwe inflatiedruk hieraan toegevoegd. Ook heeft de VS te maken met een relatief sterke arbeidsmarkt. De inflatie in Japan is tot nu toe slechts bescheiden gestegen. Dit komt grotendeels door overheidssteunmaatregelen en lagere voedselprijzen in vergelijking met de hoge niveaus van vorig jaar.
De wereldwijde economische groei is weerbaar ondanks de hogere olieprijzen
Onze basisaanname is dat de groei in de geavanceerde economieën langzaam doorgaat, aangezien het er voorlopig op lijkt dat de hogere olieprijzen niet het effect hebben dat de meeste mensen hadden gevreesd. Dit is echter gebaseerd op de veronderstelling dat het conflict niet verder escaleert, maar voor de rest van het jaar voortkabbelt. In dit scenario verwachten we dat de olieprijzen geleidelijk dalen naarmate de toeleveringsketens zich blijven aanpassen. Dat zou het vooruitzicht nog steeds fragiel houden, zeker wanneer de olieprijs rond de $100 per vat zal blijven. Maar we verwachten geen recessie. Aanhoudende investeringen, voornamelijk gerelateerd aan AI, zullen een belangrijke groeimotor blijven. Ook Europese investeringen in defensie, AI en infrastructuur, noodzakelijk voor het verstevigen van de Europese strategische autonomie zullen bijdragen aan economische groei.
