Ga naarhoofdnavigatie, zoekvak of decontent

Goede doelen word wakker:

jullie kapitaal slaapt immers ook nooit

08-07-2014 | Nalatenschappen zijn een steeds belangrijkere inkomstenbron van goede doelen, stelt de Volkskrant (8 juli, voorpagina en p. 20-21). Donaties stagneerden het laatste jaar door de recessie, maar de inkomsten uit erfenissen stegen met ruim tien procent. Goede doelen hebben er alle baat bij goed te kijken naar de manier waarop ze hun omvangrijke eigen reserves sparen of beleggen, omdat potentiële donateurs dit steeds vaker zullen meenemen in hun afwegingen aan welk goed doel zij zullen schenken.

Wetenschappers en opiniemakers hebben gelijk met hun oproep eerder dit jaar aan goede doelen om de effecten van hun werk beter te meten, maar ze zien daarbij iets belangrijks over het hoofd. Ze hebben het namelijk alleen over de effecten van geld dat door donateurs wordt bijgedragen of dat binnenkomt via de collectebus. Maar geen woord over de vraag wat goede doelen onbedoeld aan negatieve effecten realiseren met hun eigen vermogen en hun spaargeld.

Dat is vreemd. Veel filantropische instellingen beschikken over reserves. Dat kapitaal sparen of beleggen ze. Wanneer ze sparen, doen ze dat vaak bij banken die met dat geld activiteiten financieren die niet stroken met de doelstellingen van de instelling. Dit voorjaar nog stelde VARA's Vroege Vogels vast dat veel milieuorganisaties niet bankieren bij groene banken.

Bij beleggen speelt iets vergelijkbaars. Want vaak wordt het vermogen toevertrouwd aan een bank of vermogensbeheerder met het predikaat 'duurzaam', maar welk bedrijf dan duurzaam is of niet laten de goede doelen meestal over aan de vermogensbeheerder.

Veel bestuurders van goededoelenorganisaties staan niet lang stil bij hun spaarbeleid of vermogensbeheer. Ze vinden het doorgaans te ingewikkeld. Dat is naïef. Want door hun slaperige houding lopen bestuurders niet alleen het risico om bedrijven te financieren die niet stroken met hun doelstellingen. Het is zelfs mogelijk dat ze bedrijven steunen die rechtstreeks tegen die missie in werken. Immers: 'money never sleeps'. Élke belegging of financiering heeft een sociaal, economisch en ecologisch effect. Bij vermogensbeheer gaat het dus niet om de vraag óf er impact is, maar wélke impact er is.

Albert van Zadelhoff

Welkom bij Triodos Bank Private BankingAlbert is verantwoordelijk voor Private Banking sinds de start in 2005. Hij ervaart Triodos Bank Private Banking als een unieke organisatie in de financiële sector. Hij werkt sinds 1984 in de financiële dienstverlening en heeft ruime ervaring met private banking in binnen- en buitenland.

Hoog tijd dus dat goededoelenbestuurders wakker worden. Als ze dat niet doen, is het netto effect van hun inspanningen niet altijd positief. Want wat bereik je per saldo als je bijvoorbeeld duizend euro uitgeeft om gratis aidsremmers te verstrekken in Afrika, maar ondertussen ook duizend euro belegt in een bedrijf dat juist dure aidsremmers produceert en om die reden een goede belegging is? En wat is in dat geval het nut van het meten van het aantal patiënten dat je met je gegeven geld aan goedkope medicijnen hebt geholpen?

Voor instellingen met een maatschappelijke missie zou bewust vermogensbeheer in lijn met die missie vanzelfsprekend moeten zijn. Daarmee vergroten zij immers hun veranderkracht. Bovendien blijkt uit cijfers (o.a. van Harvard en London Business School) dat duurzaam beleggen tot financiële resultaten leidt die gemiddeld niet onderdoen voor die van regulier beleggen.

Er zijn overigens steeds meer mogelijkheden om duurzaam te beleggen. Een toenemend aantal banken en vermogensbeheerders biedt bijvoorbeeld 'duurzame' beleggingsproducten aan. Daarbij past echter wel een stevige kanttekening. Want vermogensbeheerders die oog hebben voor maatschappelijk rendement, heb je in soorten en maten. Ook goede doelen die - zonder twijfel met de beste bedoelingen - dénken bewust te beleggen, blijken dat in de praktijk soms niet te doen. Oliebedrijf BP was een erkende 'verantwoorde belegging', totdat boorplatform Deepwater Horizon in 2010 ontplofte en in de Golf van Mexico een olieramp veroorzaakte. Je zult er als milieuorganisatie indertijd maar financieel bij betrokken zijn geweest…

Hoe kunnen we goede doelen aanzetten nu tot bewuster vermogensbeheer en spaarbeleid? Uiteraard kunnen donateurs en andere geldschieters 'hun' goede doelenorganisatie ter verantwoording roepen. Daarnaast kan de overheid een belangrijke rol spelen, bijvoorbeeld door criteria voor missiegerelateerd sparen en beleggen op te nemen in de regelgeving rond de toekenning van de zogenaamde ANBI-status. Alleen giften aan een organisatie met deze status zijn immers door de gever fiscaal aftrekbaar.

Het wordt dus tijd om ook naar de impact van de reserves van goede doelenorganisaties te kijken. Pas dan heeft het meten van effect werkelijk nut.

Albert van Zadelhoff, directeur Triodos Bank Private Banking