Ga naarhoofdnavigatie, zoekvak of decontent

Hoe Triodos Bank grote bedrijven tot positieve verandering stimuleert

Engagement in vier stappen

22-04-2016 | Wapens, kernenergie, klimaatverandering, arbeidsomstandigheden, conflictmineralen. Allemaal onderdelen waarin bedrijven bewust of onbewust in investeren. Triodos Bank voert een kritische dialoog met beursgenoteerde bedrijven over deze belangrijke onderwerpen. ‘Engagement’ noemt de bank dat. Bedrijven waarin Triodos Private Banking en duurzame Triodos Beleggingsfondsen actief zijn, voldoen aan strenge criteria. Die worden dagelijks onderzocht door de onderzoeksafdeling Triodos Research. Hoe worden deze bedrijven geselecteerd? Arthur van Mansvelt van onderzoeksafdeling Triodos Research legt aan de hand van windmolenproducent Vestas uit hoe dit in vier stappen werkt.

Engagement in vier stappen

1. De voorselectie: tenminste 50% van de omzet uit duurzame producten

Naast Triodos Bank Private Banking zijn er vier duurzame Triodos Beleggingsfondsen die beleggen in beursgenoteerde bedrijven. In 2015 ging het in totaal om 280 bedrijven. Twee derde daarvan behoort tot de grootste multinationals ter wereld. De overige een derde zijn duurzame koplopers: vaak middelgrote bedrijven die tenminste 50% van hun omzet halen uit duurzame producten of diensten. Vestas hoort tot deze laatste categorie.

"Vestas ontwikkelt windturbines en windmolenparken", vertelt Arthur van Mansvelt. "Niet zo gek dus dat het bedrijf ruimschoots voldoet aan de 50%-norm." Bij het vinden en selecteren van duurzame koplopers zoals Vestas, maken de Triodos Beleggingsfondsen gebruik van de analyses van Sustainalytics. Dat bureau licht bedrijven door op het gebied van duurzaamheid.

Van Mansvelt: "We volgen Vestas al ruim 15 jaar en we beleggen er sinds 2009 in. Dat doen we onder meer met Triodos Sustainable Pioneer Fund dat zich richt op duurzame koplopers. Ook Triodos Private Banking is bij het bedrijf betrokken. Ieder bedrijf waarin we beleggen, beoordelen we elke drie jaar weer volledig opnieuw."

Dat geldt ook voor Vestas. Van Mansvelt: "De laatste herbeoordeling vond plaats in 2015. Soms voeren we bij bedrijven ook een tussentijdse herbeoordeling uit. Dat is het geval wanneer er twijfels ontstaan rond de duurzame intenties en prestaties. Bijvoorbeeld na publicaties in de pers of rapporten van maatschappelijke organisaties."

Windmolens van Vestas aan zee

Windmolens van Vestas

2. De toets: 21 minimumeisen van Triodos Bank

De bedrijven die door de voorselectie heenkomen, worden diepgaand beoordeeld. Van Mansvelt: "Bij onze analyse hanteren we 20 zeer strikte minimumeisen. Die hebben betrekking op onderwerpen als wapens, kernenergie, tabak en gokken. We willen zeker weten dat de bedrijven waarin we beleggen, op geen enkele manier zijn betrokken bij dat soort activiteiten. Verder zijn er strikte eisen op het gebied van onder meer arbeidsomstandigheden, mensenrechten en dierenwelzijn. Daar moeten bedrijven gewoon goed en verantwoord mee omgaan."

Voor onze toets op de minimumeisen gaan we uit van de sector waarin een bedrijf actief is, vertelt Van Mansvelt. "Per sector hebben we bepaald welke onderwerpen het meest risicovol zijn. Een thema als arbeidsomstandigheden is bijvoorbeeld in de textielindustrie en de elektronica van groot belang. In de auto-industrie gaat het vooral om klimaatbeleid en CO2 -uitstoot."

Vestas bouwt windturbines. "De productie van dat soort elektrische apparaten houdt vooral risico’s in op het gebied van het gebruik van conflictmineralen ", legt Van Mansvelt uit. "Denk aan tin en goud. Veel van deze mineralen komen uit mijnen in de Democratische Republiek Congo. De opbrengst wordt vaak gebruikt om strijdende partijen in dat land en de regio te financieren."

3. Het gesprek: kritisch en constructief

Wat zijn conflictmineralen?

Met conflictmineralen worden vier grondstoffen bedoeld: tantaal (coltan), tin, tungsten (wolfraam) en goud. Die worden gedolven in met name de Democratische Republiek Congo (DRC). Verder vindt delving plaats in buurlanden als Angola, Burundi, Rwanda, Zuid-Soedan, Tanzania, Oeganda en Zambia. Veel mijnen worden gecontroleerd door rebellengroepen die met de opbrengsten hun wapens financieren. De grondstoffen komen terecht in telefoons en laptops die overal ter wereld gebruikt worden. In de Verenigde Staten zijn bedrijven sinds 2010 verplicht om te rapporteren of de mineralen die ze gebruiken afkomstig zijn uit de DRC of omringende landen. En als dat zo is, moeten ze kunnen bewijzen dat hun producten ‘conflictmineralenvrij’ zijn. Sinds kort geldt in Europa vergelijkbare wetgeving. Triodos Bank heeft zich bij het Europees Parlement een aantal jaren hard gemaakt voor die wetgeving.

Mijn met conflictmineralen in Afrika

Uit de openbare informatie van Vestas in bijvoorbeeld de jaarverslagen, viel niet op te maken wat het bedrijf doet om te voorkomen dat conflictmineralen in de producten belanden. Van Mansvelt: "Daarom hebben we contact met ze opgenomen en zijn we in gesprek gegaan."

Vestas gaf tijdens de gesprekken aan dat het nog te weinig zicht had op conflictmineralen. Van Mansvelt: "Het bedrijf werkt samen met een flink aantal toeleveranciers. Die leveren onderdelen voor de turbines. Het is een gecompliceerde productieketen met veel verschillende spelers. Toch is het van belang om de herkomst van de materialen en grondstoffen die worden gebruikt, scherp op het netvlies te hebben." Dat vinden niet alleen de Triodos Beleggingsfondsen en Triodos Private Banking. Van Mansvelt: "Toezichthouders in de Verenigde Staten eisen van beursgenoteerde bedrijven transparantie op dit gebied. En ook in Europa is wetgeving in ontwikkeling. Triodos Bank heeft samen met andere duurzame beleggers in Brussel gepleit voor de verplichting aan bedrijven om over het gebruik en de herkomst van deze conflictgrondstoffen te rapporteren." Met deze informatie kunnen beleggers voorkomen dat ze beleggen in bedrijven die betrokken zijn bij schending van mensenrechten.

4. Het besluit: wel of niet beleggen?

De gesprekken die Triodos Bank met Vestas voerde, waren vruchtbaar en constructief. Van Mansvelt: "Het bedrijf besloot tijdens de gesprekken om de hele productieketen door te lichten op het gebruik van conflictmineralen. Daar is men momenteel mee bezig. We verwachten er de komende tijd resultaten van. Als helder is waar de grondstoffen vandaan komen, kan men zonodig overschakelen op grondstoffen die niet ‘besmet’ zijn."

Door de actieve manier waarop Vestas met de vragen omging, besloot Triodos Research het bedrijf in het Triodos beleggingsuniversum te houden. "Dat besluit namen we in 2015", zegt Van Mansvelt. "We waren al een langere periode bij het bedrijf betrokken. Het risico op het gebruik van conflictmineralen heeft de laatste jaren steeds meer aandacht. Veel maatschappelijke instellingen zoals ontwikkelingsorganisaties wijzen op het belang van ‘schone’ grondstoffen."

"Daardoor is het onderwerp ook bij ons in beeld gekomen in relatie tot Vestas. We hebben momenteel regelmatig contact met het bedrijf over de voortgang van de analyse van hun productieketen. In 2018 beoordelen we het bedrijf opnieuw. Dan bekijken we hoe het gesteld is met het gebruik van de mineralen en besluiten we of we of Vestas zich nog altijd kwalificeert voor belegging door Triodos Bank. Vervolgens blijft Triodos Research de dialoog voeren. We vinden het van belang dat bedrijven zich blijvend bewijzen met duurzame prestaties."

Tekst: Tobias Reijngoud

Fotografie: Fairphone