Ga naarhoofdnavigatie, zoekvak of decontent

Duurzame ontwikkeling vraagt om inclusieve financiering

06-03-2017 |

Femke Bos is fondsmanager van Triodos Microfinance Fund en Triodos Fair Share Fund. Met bijna 15 jaar ervaring met investmentmanagement in de inclusieve financieringssector, vooral in Azië, heeft ze een schat aan kennis, inzichten en deskundigheid opgedaan in deze 'inspirerende en voortdurend ontwikkelende' branche.

Dawn-610

Ze heeft zitting gehad in de raad van bestuur en kerncommissies van diverse microfinancieringsinstellingen en -banken. Momenteel is ze lid van de raad van bestuur van ACLEDA Bank in Cambodja en van Dawn Microfinance in Myanmar. Triodos Microfinance Fund en Triodos Fair Share Fund verschaffen leningen en vermogen aan microfinancieringsinstellingen (MFI's) in Azië, Afrika, Oost-Europa en Latijns-Amerika die zich kenmerken door een duurzame benadering van financiële dienstverlening aan 'banklozen'. Beide fondsen financieren steeds vaker niet-traditionele microfinancieringsinstellingen. Tot de voorbeelden behoren leasemaatschappijen en specialistische banken die zich richten op financiering van het midden- en kleinbedrijf.

Het belang van vertrouwen

'Investeren in microfinancieringsinstellingen en -banken gaat verder dan alleen cijfers en risico's, hoewel ik de laatste ben die het belang daarvan zal ontkennen,' aldus Femke Bos. 'Maar ook het delen van kennis, ervaring en waarden speelt een grote rol.' Een goed voorbeeld is de investering van het fonds in Dawn Microfinance in Myanmar. Beide fondsen hebben een vermogensbelang in deze instelling en Femke Bos vertegenwoordigt hen in de raad van bestuur, samen met vertegenwoordigers van andere internationale investeerders.

Tot voor kort was Myanmar een gesloten land met een autoritair regime. Beide fondsen investeerden al in Dawn toen de onderneming nog in de kinderschoenen stond en het management nog zeer onervaren was. 'Als internationale partners kunnen we deskundigheid en kennis bieden en het management van Dawn ondersteunen bij het ontwikkelen van de activiteiten, strategie en governancestructuur van de instelling,' legt Femke Bos uit. 'In verband daarmee namen we hen in december 2015 mee op werkbezoek naar een aantal toonaangevende financiële instellingen in Cambodja. Verder adviseerden we om de kasboeken te vervangen door een managementinformatiesysteem, zodat de kredietverantwoordelijken meer klanten konden bedienen.' Dit droeg bij aan de aanzienlijke groei van het totale aantal klanten in 2016, van 54.000 naar 75.000.

Vertrouwen is cruciaal bij dergelijke aangelegenheden en hiertoe zijn nauwe, zinvolle relaties vereist. Dit vergt tijd, gezien de vele culturele verschillen tussen de diverse partners. Als een langetermijninvesteerder hebben wij die tijd.

De noodzaak van een bredere impact

'Afgelopen jaar zijn we meer gaan investeren in financiële instellingen die zich op het midden- en kleinbedrijf (MKB) richten,' vertelt Femke Bos. 'Net als in de meeste ontwikkelde landen vormt de MKB-sector de ruggengraat van de economie. In opkomende landen zijn kleine en middelgrote bedrijven stevig verankerd in de lokale gemeenschappen; bovendien gaan ze in toenemende mate aan de slag met duurzaamheidsthema's.' Goede voorbeelden van MKB-banken waarin beide fondsen hebben geïnvesteerd, zijn Desyfin in Costa Rica en Belarusky Narodny Bank (BNB) in Belarus. Desyfin is een familiebedrijf dat sinds 1991 bestaat en een breed scala van producten en diensten aanbiedt aan haar klanten, waarvan vele betrokken zijn bij hernieuwbare energie. BNB is een particuliere bank in Belarus. In 2014 lanceerde men het ‘Smart Business’-programma dat financiële en niet-financiële ondersteuning biedt aan het MKB in Belarus.

Inclusieve financiering betekent het brede aanbod van financiële basisdiensten, zoals microfinanciering, aan klanten die buiten het bereik liggen van de traditionele financiële sector. Deze klanten kunnen kleine ondernemers in ontwikkelingslanden zijn of bijvoorbeeld midden en klein bedrijven (MKBs) in de opkomende markten die een passende toegang tot financiële diensten missen. Passende financiële diensten kunnen activiteiten van kleine ondernemingen stimuleren en de levenstandaard van gezinnen verbeteren.

Bron: www.oikocredit.nl

Zoals beide voorbeelden laten zien, is financiële inclusie inmiddels meer dan alleen toegang bieden tot basale financiële producten en diensten. Het speelt ook een belangrijke rol bij het aanpakken van andere dringende kwesties, zoals toegang tot onderwijs en gezondheidszorg, en betaalbare huisvesting. Een toenemend aantal spelers in de financiële sector onderkennen dit en zijn daarom begonnen met het aanbieden van financiële producten en diensten die specifiek gericht zijn op het bereiken van dit doel, zoals betaalbare hypotheken, onderwijsfinanciering en noodleningen voor medische zorg. Femke Bos: 'In een aantal van de investeringen van afgelopen jaar is dit bredere bereik terug te zien. Shubham Housing Development Finance in India verstrekt bijvoorbeeld hypotheken aan mensen met een laag inkomen en richt zich op zelfstandigen, plattelands- of micro-ondernemers die de stap van huurder naar woningbezitter maken. Of neem Kashf Foundation in Pakistan. Kashf is niet alleen een microkredietverstrekker, maar ook zeer actief op het gebied van onderwijsfinanciering, iets waarvoor ze tijdens de European Microfinance Week een onderscheiding kregen.'

Het belang van inclusieve financiering

'Alles hangt met alles samen,' meent Femke Bos. Financiële inclusie is de basis voor duurzame economische ontwikkeling, net als onderwijs, betaalbare woonruimte en gezondheidszorg. Dit besef is niet nieuw, natuurlijk, maar de Sustainable Development Goals (SDG's) maken dat nog eens heel duidelijk. Dat vind ik er zo goed aan. De SDG's noemen financiële inclusie niet specifiek. Financiële diensten en producten zijn rand voorwaardelijk voor het bereiken van de andere doelen in het belang van financiële inclusie. Dit spoort ons aan om de omvang van onze impact geleidelijk te vergroten en met ons kapitaal een positief domino-effect te creëren.'

De sterke link tussen financiële inclusie en duurzame ontwikkeling toont aan dat het zowel voor de publieke als de private sector van essentieel belang is om betere toegang tot financiële producten en diensten voor achtergestelden flink te propageren. In die zin dient impact niet alleen te worden gegenereerd via het verschaffen van het geld zelf, maar ook door bewust om te gaan en selectief te zijn met het doel waarvoor het geld gebruikt wordt.

De juiste balans tussen impact, risico's en rendement

2016 was een moeilijk jaar, met onverwachte gebeurtenissen die over de hele wereld sociale en politieke instabiliteit veroorzaakten. Deze gebeurtenissen hadden ook effect op economische ontwikkelingen. Maar, terwijl de economische groei in geavanceerde economieën, met name de EU, aanzienlijk vertraagde, naar 1,6% voor het volledige jaar 2016 (2015: 2,1%), groeiden de opkomende markten en ontwikkelende economieën met 4,1% in 2016, waarmee ze net boven het groeicijfer van 2015 uitkwamen.

Niettemin zal ook 2017 zeer onzeker zijn wat betreft politieke en economische ontwikkelingen. 'We zullen de wereldwijde gebeurtenissen nauw blijven volgen en een stevige balans zien te houden tussen de impact en de risico-rendementverhouding van onze fondsen. Ondanks de vele onzekerheden ben ik positief gestemd over dit jaar,' stelt Femke Bos. 'De microfinancierings- en MKB-financieringssector zullen naar verwachting met 10 tot 15% groeien, oftewel een vergelijkbaar percentage als in 2016. De financiële inclusiemarkt is uiteraard zeer heterogeen en de ontwikkelingen zullen van land tot land en regio tot regio verschillen. We hebben een sterke en diverse lijst met potentiële investeringen.'

Ook vanaf de investeerderskant zien de zaken er positief uit. De markt voor impactinvesteringen blijft groeien naarmate steeds meer private en institutionele investeerders een verschil willen maken met hun geld. Dankzij de goede reputatie is de inclusieve financieringssector altijd in staat geweest om kapitaal aan te trekken. De Nederlandse verzekeringsmaatschappij Aegon is een goed voorbeeld in dit opzicht. Deze verzekeraar heeft bewust gekozen voor investeren in impactfondsen, waaronder het Triodos Microfinance Fund, op basis van een allesomvattende strategie. 'De afgelopen jaren hebben we een sterke relatie ontwikkeld op grond van vertrouwen en afstemming,' vertelt Femke Bos. 'Er zijn nog vele andere organisaties zoals Aegon in Nederland en elders. Dat is zeer bemoedigend!'

Toegang voor iedereen

Elektriciteit is een vorm van energie waar mensen op rekenen. Onze huishoudelijke apparaten, computers, telefoons en – steeds meer – auto's werken erop.

Bedrijf uitgelicht: Rockwell Automation

Private Banking beoordeelt bedrijven voor haar beleggingsportefeuilles op hun duurzaamheidsprestaties en financiële prestaties.

Beleggingsklimaat februari 2017

De modelportefeuille aandelen had in februari een rendement van 4,5%.