Ga naarhoofdnavigatie, zoekvak of decontent

Niet meer, maar beter

Column van Arjo Klamer

24-12-2013 | De beweging is van kwantiteiten naar kwaliteiten. Het gaat dan minder om steeds maar meer van dit en dat, maar om beter. Denken in kwaliteiten is echter een andere manier van denken die niet zomaar het denken in kwantiteiten gaat vervangen.

arjo-klamer

Arjo Klamer

is professor in de Economie van Kunst en Cultuur aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam. Zijn onderzoek gaat over de waarden van cultuur, waarbij cultuur zowel verwijst naar de kunsten als naar de waarden in een samenleving of organisatie.

www.klamer.nl

Het denken in kwantiteiten was een reactie op de crisis van de jaren dertig van de vorige eeuw. Wetenschappers als Jan Tinbergen bedachten dat de economie maakbaar was. Maar daar hadden ze wel cijfers voor nodig. Zoals het cijfertje voor de totale productie, het bbp, dat sindsdien ons wel en wee heeft bepaald, en dat beleidsmakers dagelijks bezighoudt. Bedrijven leerden te koersen op een ander cijfer, dat men winst noemde. Deze cijfers domineren het hedendaagse denken zozeer dat mensen zijn gaan denken dat economische groei (het percentage verandering van het bbp) en de winst doelen zijn. Alsof het daar om te doen is in het leven. Maar dat kan niet zo zijn.

Neem ons huis. Dat is als het bbp of winst: we kunnen vaststellen wat de prijs is van ons huis en dus kunnen we sturen op het maximaliseren van die prijs. Hoe duurder ons huis, hoe meer we waard zijn. Maar het gaat ons niet om het huis, althans het gaat mij er niet om. Ik heb een huis om een thuis te hebben. Het thuis is een heel ander verhaal. Een goed thuis gaat over de kwaliteit van relaties, zoals die van mij met mijn vrouw en met mijn kinderen. Het thuis gaat over de kwaliteiten van gemeenschappelijke avonden, van de gesprekken, van de gedeelde herinneringen, van het geluk van de kinderen. Thuis is de inhoud van het huis. Het gaat om die inhoud.

In de samenleving is het niet anders. In het samenleven gaat het om de sociale en culturele kwaliteiten. Zoals veel Nederlanders aangeven, gaat het om een warme en solidaire samenleving. En een goede samenleving werkt inspirerend, doordat ze van alles en nog wat genereert aan bijzondere kunst, goede sport, indrukwekkende steden en mooie landschappen. Dat alles is de inhoud. De rest, zoals wat we op markten kopen en wat de overheid organiseert, is vooral instrumenteel. Zoals het huis instrumenteel is voor het thuis.

Het euvel is dat we niet lijken te weten hoe te sturen op kwaliteiten omdat we kwaliteiten niet kunnen meten. In dat opzicht zijn we in dezelfde positie als Jan Tinbergen cum suis 80 jaar geleden. Toen wisten ze niet hoe de economie te meten. Nu zullen we moeten bezien hoe we kwaliteiten kunnen monitoren.

BEKIJK HIER ONZE KIJK OP GROEI

Deze Youtube video kunt u nog niet bekijken.

Accepteer eerst cookies om dit mogelijk te maken.

Accepteer cookies

Groei als voorwaarde voor levenskwaliteit?

Wat zeggen economische groeicijfers eigenlijk? Betekent de stijging van het bruto nationaal product dat we ook gelukkiger worden?