Ga naarhoofdnavigatie, zoekvak of decontent

Hoe wordt groei gemeten?

24-12-2013 | Weten is meer dan meten. Dat wist ook Albert Einstein. Aan de muur van zijn werkkamer hing een kaart met de woorden: Not everything that counts can be counted, and not everything that can be counted counts. Toch is het idee dat alleen meetbare groei echte groei is, tamelijk verleidelijk. Het lijkt in de mens ingebakken.

In De Kleine Prins schrijft Antoine de Saint-Exupéry dat mensen van cijfers houden. Wanneer je ze vertelt over een nieuwe vriend, dan vragen ze nooit hoe zijn stem klinkt en of hij vlinders verzamelt. Wat ze wel vragen is, schrijft de Saint-Exupéry: “Hoe oud is hij? Hoeveel weegt hij? Hoeveel broertjes heeft hij? En hoeveel verdient zijn vader? Dan pas vinden ze dat ze hem kennen.”

In het bedrijfsleven overheerst het financieel rendement bij het beantwoorden van de vraag of het goed gaat of niet. Op macro-economisch niveau speelt iets vergelijkbaars: daar is het bruto nationaal product (bnp)* de doorslaggevende maat om groei of krimp mee te meten. Ook de politiek laat zich voor een belangrijk deel leiden door dat cijfer. De cijfers van het Centraal Planbureau hebben veel invloed op het politieke debat. Dat het planbureau verwacht dat het bruto binnenlands product** in 2014 met 0,5% groeit, is in Den Haag een belangwekkend gegeven (zie figuur 1).

Figuur 1: bruto binnenlands product

Het Centraal Planbureau (CPB) beschrijft in de Macro Economische Verkenning 2014 de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp). Bron: www.cpb.nl/cijfers  
  Weergave van de groei van het bruto binnenlands product (BBP)

Emeritus hoogleraar economie Arnold Heertje vindt deze benadering armoedig. Hij zegt in een interview op www.genoeg.nl: “Veel politici denken nog steeds dat economie alleen maar over geld en groei gaat. Dus hoe meer auto’s, fietsen, cd’s en mobieltjes er verkocht worden, hoe beter. Daarom hebben zij het telkens over werk, inkomen en consumeren.”

Hoewel het bnp als maat domineert, bestaan er zeker alternatieven om groei te meten. Ruim twintig jaar geleden ontwikkelden de economen Mahbub ul Haq en Amartya Sen de Human Development Index (HDI) als alternatief voor en aanvulling op het bnp. De Verenigde Naties namen de HDI over als maat om de ontwikkelingsgraad van landen mee te bepalen. De index gebruikt factoren als levensverwachting, scholingsgraad en bnp per hoofd van de bevolking om te bepalen hoe een land er voor staat (zie figuur 2).

Figuur 2: Human Development Index

Top 3 landen in de Human Development IndexDe Human Development Index (HDI) is een alternatief voor en aanvulling op het bnp. De index betrekt ook factoren als levensverwachting, scholingsgraad en bnp per hoofd van de bevolking bij de bepaling van hoe een land er voor staat. Ook econoom en Nobelprijswinnaar Joseph Stiglitz is pleitbezorger van een bredere benadering van het fenomeen ‘economische ontwikkeling’ dan alleen op basis van het bnp. En het Aziatische Bhutan  gebruikt het bruto nationaal geluk om de staat van het land te bepalen. “Happiness seems to come as a by-product of doing something good, not as an end in itself. But should this be a topic for economics? Of course – a field that tries to maximize utility all the time should be at least fully aware of this.”

Top 5 landen met de hoogste score van 2012

Top 5 landen met de laagste score van 2012

1. Noorwegen 183. Burkina Faso
2. Australië 184. Tjaad
3. Verenigde Staten 185. Mozambique
4. Nederland 186. Democratische Republiek Congo
5. Duitsland 186. Niger

Bron: www.hdr.undp.org

*Het bruto nationaal product (bnp) is de waarde van alle goederen en diensten die in een bepaalde periode (meestal een jaar) door een bepaald land worden geproduceerd.

**Het bruto binnenlands product plus de door de staatsburgers in het buitenland verdiende primaire inkomens minus de door buitenlanders in het betreffende land verdiende primaire inkomens. Samengevat betekent 'binnenlands' hier verdiend/geproduceerd binnen de landsgrenzen en 'nationaal' verdiend/geproduceerd door de staatsburgers van een land.

BEKIJK HIER ONZE KIJK OP GROEI

Deze Youtube video kunt u nog niet bekijken.

Accepteer eerst cookies om dit mogelijk te maken.

Accepteer cookies

Wat is groei?

Je zou kunnen zeggen dat er twee soorten groei zijn: economische (kwantitatieve) groei en kwalitatieve groei.