Ga naarhoofdnavigatie, zoekvak of decontent

Moed om te vernieuwen moet

05-09-2014 | Woensdag 3 september organiseerde de vaste Kamercommissie Financiën van de Tweede Kamer een rondetafel over duurzaamheid en banken. Het onderwerp was op de agenda gezet door Kamerlid Arnold Merkies (SP). Banken, investeerders, wetenschappers en experts lieten er hun licht schijnen op het begrip duurzaamheid in de financiële sector. Namens de bankensector waren de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB ), ASN, Rabobank en Triodos Bank gevraagd hun visie op duurzaam bankieren te geven.
 
Hieronder de integrale inleidende bijdrage van Triodos Bank, aan de commissie uitgesproken door Matthijs Bierman, directeur Triodos Bank Nederland. Op basis van de verschillende bijdragen is er vervolgens met de commissieleden gediscussieerd.

portret-matthijs-bierman

Matthijs Bierman is directeur van Triodos Bank Nederland. Op woensdag 3 september sprak hij op de door de vaste Kamercommissie Financiën van de Tweede Kamer georganiseerde rondetafel over duurzaam bankieren.

Duurzaamheid uitgehold begrip

Duurzaamheid is een uitgehold begrip. Het Afrikaanse woord 'volhoubaar' dekt de lading in mijn optiek veel beter: dat wat we doen, ook op de lange termijn vol te houden is.
 
Laten we eerlijk zijn: als het daarom gaat, loopt Nederland op dit moment niet bepaald voorop. Als we werkelijk de ambitie - en de wil! - hebben duurzaamheid tot een integraal deel van onze samenleving te maken, moeten we de daad bij het woord voegen en niet alleen duurzaam ondernemerschap bevorderen, maar ook niet-duurzaam ondernemerschap ontmoedigen. Waarom gaat dat niet vanzelf of regelt de markt dat niet voor ons? Simpelweg omdat de angst voor het onbekende ons weerhoudt van radicale verandering. Er is langetermijndenken nodig - en dat vergt leiderschap.

Sleutelrol banken in de reële economie

Om met duurzaam ondernemerschap te beginnen, hebben we als bankensector een belangrijke sleutel in handen. Want met onze financieringsbesluiten van vandaag zijn we medeverantwoordelijk, om niet te zeggen medeplichtig aan de kwaliteit van onze samenleving van de komende decennia en daarna. Anders gezegd: geld heeft altijd veranderkracht. Daarom zal duurzame ontwikkeling niet langer randvoorwaarde, maar kerndoelstelling van banken moeten zijn. Alleen criteria vaststellen voor de ondergrens (bijvoorbeeld geen kinderarbeid, clusterbommen enzovoorts) is niet voldoende. Banken moeten hun kennis en ervaring juist inzetten om het hoogst haalbare te financieren.
 
Nu zou je kunnen zeggen dat wij makkelijk praten hebben. Triodos Bank financiert al 34 jaar uitsluitend initiatieven van ondernemers in de reële economie, die stuk voor stuk een positieve verandering in gang zetten op sociaal, ecologisch en cultureel gebied.
 
Maar is dit niet gewoon de kerntaak van alle banken? Met het geld van spaarders en beleggers ondernemers financieren die goederen en diensten produceren waar de samenleving om vraagt? Nog niet zo lang geleden was het vergelijken van een bank met een nutsbedrijf een goeie grap. Maar dat maatschappelijk nut, dat is toch precies wat banken horen te dienen?!
 
Ook particulieren zijn gebaat bij duurzame financiering. Vorig jaar heeft Triodos Bank de hypotheek voor duurzame woningen geïntroduceerd: hoe beter het energielabel, hoe lager de hypotheekrente. Huiseigenaren krijgen daarmee een stevige financiële prikkel om hun woning te verduurzamen en hun energieverbruik en hun maandlasten terug te dringen. En wij hopen dat dit product navolging krijgt. U weet dat zulke prikkels uiterst effectief kunnen zijn.

Belastingstelsel met impact

Dat brengt mij op het punt van aanpassen van het belastingstelsel: niet-duurzaam ondernemerschap ontmoedigen en werkelijk duurzame keuzen stimuleren. Bijvoorbeeld door bedrijven die het oppervlaktewater vervuilen, zelf te laten betalen voor het weer schoonmaken ervan. En het stimuleren van duurzame keuzen hoeft helemaal niet moeilijk te zijn: de fiscale Groenregeling was een van de meest succesvolle vormen van publiek-private samenwerking. Ik pleit er dan ook voor deze vorm van Impact Investing te revitaliseren. Daarmee kan Nederland internationaal de toon zetten.

Werkelijke openheid

Tot slot noem ik nog transparantie. Als banken openheid geven over wat ze wel en niet financieren, kunnen mensen beter bepalen wat zij met hun geld in gang zetten. Dan gaat het niet alleen over hoe hoog de rente is, maar ook over hoe die wordt verdiend.
 
Om te zorgen dat er ook echt iets te kiezen valt, is diversiteit nodig. Banken gaan steeds meer op elkaar lijken: van elke bank wordt ongeacht grootte, verdienmodel en soort activiteiten hetzelfde verlangd. We willen een diverse samenleving zijn, met ruimte voor individuele keuzes. Daar hoort ook een bankenlandschap bij met niet alleen op prijs, maar ook op duurzaamheid een stevige concurrentie.

Moed om te vernieuwen moet

Duurzaamheid gaat al lang niet meer over een ideologie of een politieke overtuiging, maar over overléven, of - iets minder dramatisch - kwaliteit van leven. En dat gaat over de lange termijn, en vergt een vooruitziende blik. Wat voor economie willen we over tien jaar? Wat voor kwaliteit van leven?
 
Dit zijn de vragen waar alle maatschappelijke geledingen antwoorden op moeten formuleren. Banken hebben een sleutelrol en zullen die verantwoordelijkheid dus ook moeten nemen. Elke bank op zich, maar ook de sector als geheel. Wat ons betreft zijn de kernbegrippen daarbij: lange termijn, reële economie, vergroening van het belastingstelsel en werkelijke openheid. 
 
Kijk voor meer info op www.tweedekamer.nl

Online jaarverslag 2014

Online jaarverslag 2014 - klik en bekijk hier
Lees meer over de bereikte resultaten en impact van Triodos Bank in ons online jaarverslag over 2014.