Peter Blom

“Winst is geen doel op zich”

Na zijn studie economie werkte Peter Blom enige tijd voor een van de eerste biologisch-vegetarische eetcafé's in Nederland. In 1980, het jaar waarin de bank werd opgericht, trad hij in dienst bij Triodos Bank. In 1989 werd hij benoemd tot algemeen directeur en in 1997 tot directievoorzitter, een functie die hij vandaag de dag nog steeds bekleedt. Hij is voorzitter van de Global Alliance for Banking on Values en ook bestuurslid van de Nederlandse Vereniging van Banken. Gezien zijn interesse in voedsel en landbouw is het niet vreemd dat hij ook voorzitter is van de BioRaad.

Dicht bij de echte economie blijven; een directe relatie onderhouden met waar je in belegt

Triodos Bank, een duurzame bank die werd opgericht in 1980, bewijst in de praktijk wat mogelijk is. Triodos Bank haakt in op de groeiende belangstelling voor duurzaam bankieren door er bewust voor te kiezen dicht bij de echte economie te blijven. Daardoor wordt de bank, die tegenwoordig ook vestigingen in het Verenigd Koninkrijk, België, Spanje en Duitsland heeft, niet direct geraakt door de heersende hypotheekcrisis en blijft ze, ondanks de kredietcrisis, gewoon groeien. Triodos Bank investeert het ingelegde spaargeld van haar klanten rechtstreeks in duurzame bedrijven en blijft in rechtstreeks contact met de ondernemers die deze bedrijven leiden. De bank kiest ervoor om niet te investeren in leningpakketten in het geval dat de individuele leningen zijn verstrekt door een andere bank. Ook dit is een benadering die duurzaamheid bevordert.

Winst is geen doel op zich

In essentie streeft Triodos Bank ernaar om duurzaamheid te maximaliseren. Daarbij erkent de bank de noodzaak om winstgevend te zijn, maar uitsluitend als middel om een duurzaam doel te bereiken. Winst is niet meer dan een meetlat. Winst toont aan dat een organisatie efficiënt werkt, maar zegt niks over hetgeen de organisatie inhoudelijk doet. Wij daarentegen beginnen met de inhoud van een activiteit en richten onze aandacht op de duurzaamheid ervan. Het eerste wat we ons afvragen is ‘Hoe kan dit bijdragen aan duurzaamheid?’. Als bankiers stellen we ons vervolgens de vraag ‘Is het levensvatbaar?’. Wanneer onze professionele inschatting juist is, volgt winst vrijwel automatisch.

De rol van geld en de plaats daarvan in de economie opnieuw waarderen

Deze benadering is voor conventionele financiële instellingen een radicaal uitgangspunt. Het houdt in dat de rol van ons geld en de plaats ervan in de economie opnieuw wordt gewaardeerd. De consequentie van deze gedachte is dat ook intern wordt bepaald wat nu eigenlijk echt waardevol is. Op dit vlak is er een aantal positieve trends waar te nemen. Mensen worden zich steeds meer bewust van het feit dat we maar één aarde hebben om op te leven, en dat we moeten samenwerken om onze toekomst op deze aarde op de lange termijn veilig te stellen. Wanneer we dat niet doen, zal het ons niet lukken om onze duurzaamheidsproblemen op te lossen. Positieve oplossingen moeten bovendien van binnenuit komen; niet op een vage, introspectieve manier, maar in een zinvolle betekenis die rechtstreeks is gekoppeld aan ons handelen. In de praktijk helpt Triodos Bank om abstracte ideeën om te zetten in concrete activiteiten. De portefeuille van Triodos Bank bestaat uit tastbare handelsgoederen, zoals voedingsmiddelen, onroerend goed en energie. We streven er altijd naar om te werken op een manier die over honderd jaar nog steeds staat als een huis.

Wat vroeger als ouderwets werd afgedaan, is tegenwoordig weer modern

Triodos Bank is het levende bewijs dat mensen de kracht hebben om veranderingen door te voeren. De overinschrijving op certificaten van Triodos Bank in 2009 (een mogelijkheid om te investeren in Triodos Bank, vergelijkbaar met een aandelenemissie bij een conventionele bank) was de grootste uit onze historie. Dit bewijst ook dat mensen waardering hebben voor een structuur die een organisatie beschermt tegen vijandige overnames. Lange tijd werd de uitgifte van certificaten bekritiseerd als zijnde ouderwets en ongeschikt voor een moderne, transparante bank. Maar de meningen zijn veranderd. De slogan ‘niet te koop’, die we gebruikten om onze campagne voor inschrijving op certificaten te promoten, bleek bij veel mensen aan te slaan. Het was een duidelijke verklaring dat de bank voor ons geen handelsobject is. Onze waarden, onze identiteit, onze collega's en onze doelen zijn niet te koop.

Terug naar de basis van bankieren

Voor ons is het uitgangspunt een langdurige relatie met onze klanten - en ook die is niet te koop. Als bank zijn we verantwoordelijk voor het geld dat we uitlenen. Wanneer er een probleem is, lossen we dat samen op. In essentie is een bank een organisatie die twee groepen mensen samenbrengt: mensen die over geld beschikken om opzij te zetten, en mensen die geld nodig hebben; een bank brengt daar vervolgens haar kennis en deskundigheid bij in. Wanneer men dat basisprincipe achter zich laat, en zich in een meer abstracte wereld begeeft, vervaagt het onderscheid tussen wat echt is en wat denkbeeldig.

Peter Blom, directievoorzitter van Triodos Bank